Blog

Kim ja jestem? Dokąd zmierzam?

W ostatnich tygodniach kilka razy musiałam odpowiedzieć na najtrudniejsze pytanie, jakie można komukolwiek postawić. Brzmiało: „Kim jesteś?”. Czy w domyśle ukryte było: „Czym się zajmujesz?” – tego nie wiem, może sama sobie dla ułatwienia dopowiedziałam. Ale nawet to pomocnicze pytanie nie jest łatwe. A jeśli dodać jeszcze: „Co lubisz?” albo „Jak chcesz żyć?” – to już naprawdę słowa więzną w krtani.

Obracam się w środowisku ludzi w średnim wieku. I – wyczulona na ten aspekt – przypatruję się im, badam, czy wiedzą, kim są i jacy są. Większość nie wie. To znaczy – nie wie kompletnie. Nie zastanawia się, a jeśli zaczyna się zastanawiać – wpada w popłoch.

Dlaczego tak się dzieje?

Moje podejrzenia – niezbyt oryginalnie – kierują się w stronę dzieciństwa i młodości. Wierzę, że wszystko się tam zaczyna i tam kształtuje. Można nad sobą pracować w wieku dojrzałym, ale bazą do pracy staje się postać, którą przybraliśmy w szczenięcych latach.

Nie odzywaj się. Nie interesuje mnie, co masz do powiedzenia. Rób, co ci każę. Ty mi tu nie pyskuj, tylko siadaj do lekcji. Trója? A co inni dostali? No, naukowiec to z ciebie nie wyrośnie.

Masz zdać maturę i iść na studia, koniec kropka. Jaka orientalistyka?! Prawo albo medycyna, to są zawody.

Powiedzcie mi, proszę. Jak ma poznać swoje indywidualne talenty, mocne i słabe strony, upodobania i pasje człowiek, który nieustannie słyszy, co ma robić? Bez dyskusji. Bez refleksji. Bez próbowania.

Szczęśliwie wiele się zmienia w wychowaniu i podejściu do edukacji. Dzieci już mają głos, wolno im się odezwać bez pytania i wielu rodziców dostrzega w nich indywidualne cechy. Jest więc szansa dla przyszłych pokoleń. To, co mnie jednak nadal martwi, to dążenie do sukcesu. Jakiegoś dość nieokreślonego zresztą sukcesu, do którego (podobno) droga wiedzie poprzez szóstki na świadectwach, testy zdane na 100 procent, biegłe władanie konkretnymi językami obcymi i tego typu „twarde wskaźniki”. Jestem przekonana, że dla wielu ludzi rzeczywiście będzie to droga do kariery i pieniędzy. Ale czy do szczęścia? Czy światu potrzebne są rzesze perfekcyjnych ludzi sukcesu, a niepotrzebni wrażliwi artyści, nieśmiali psychologowie, empatyczni weterynarze, uważni urzędnicy, troskliwi ojcowie, szalone matki, samotni odkrywcy? Czy dziecko z prawniczej rodziny nie może być w przyszłości szczęśliwym cukiernikiem? No i czy znamy rzeczywistość, w której przyjdzie żyć naszym dzieciom – zawody i dziedziny wiedzy, jakie dopiero powstaną?

Myślę, że w naszych czasach zbyt dużą wagę przykładamy do uczenia dzieci konkretnych przedmiotów, według odgórnie narzuconych podstaw programowych. A zbyt mało próbujemy poznać tych małych ludzi, których mamy w swoich domach i szkolnych klasach. Sądzę, że to, co u Covey’a zwie się 7 nawykiem (Ostrz piłę) i mówi o konieczności codziennej regeneracji, jest dobrym punktem wyjścia do poznania indywidualnych zdolności i upodobań. Covey zachęca, by dbać o siebie w obszarze: ciała, duszy, intelektu i serca (emocji, relacji). Namawia do refleksji. „Zastanów się, co sprawia ci największą radość, co cię wzmacnia i relaksuje – gdy mowa o samopoczuciu fizycznym, szukaniu w życiu sensu, uczeniu się czy pielęgnowaniu więzi z innymi ludźmi”. Poszukaj, a potem to rób. Codziennie, regularnie. Pielęgnuj to, co masz: swoje zasoby, talenty, umiejętności, relacje. Zastanawiaj się nad celem swoich działań. Ludzie mają taką umiejętność. Bądź więc człowiekiem.

Marzy mi się szkoła, w której jest miejsce na człowieka, z jego indywidualnymi zdolnościami i pasjami. Taka, w której dziecko nie tylko poznaje prawa fizyki czy koniugację, ale także siebie i innych ludzi, z którymi może tworzyć wartościowe relacje. Marzy mi się także, by w domu to dziecko miało czas zastanowić się nad tym, kim jest i czego chce. Najtrudniejsze pytania warto stawiać sobie odpowiednio wcześnie.

***

Firma FC EDU realizuje program wychowawczy dla szkół The Leader in Me, oparty na 7 nawykach skutecznego działania Stephena R. Covey’a. Pracujemy na to, by dzieci w polskich szkołach zdobywały samoświadomość i kompetencje społeczne. Jeśli interesuje cię nasza oferta, skontaktuj się z nami.

Autor:

redaktorka serwisu FC EDU

Dodaj komentarz